Awr Ddaear 2018

Daeth dros 400 o bobl ar draws ardal cymoedd y De Ddwyrain at ei gilydd mewn pedwar digwyddiad i ddathlu’r Awr Ddaear gyda Celf ar y Blaen ym mis Mawrth.

Mae’r Awr Ddaear yn ymgyrch fyd-eang gan WWF lle mae miliynau o bobl yn troi eu goleuadau i ffwrdd i godi ymwybyddiaeth o newid yn yr hinsawdd. Gan fod Cymru’n dathlu blwyddyn y môr yn 2018, canolbwyntiodd Celf ar y Blaen weithgareddau eleni ar effeithiau newid yn yr hinsawdd ar amgylchedd ein moroedd.

Cynigiodd y digwyddiadau a gynhaliwyd yng Nghanolfan Treftadaeth y Byd Blaenafon, Canolfan Gymunedol Dowlais, Parc Penallta a’r Met Abertyleri amrywiaeth o weithgareddau cyfeillgar i’r teulu yn seiliedig ar thema amgylcheddol, megis dweud straeon a gwneud llusernau. Gwahoddwyd cyfranogwyr i wneud addewid i’r blaned – gan arwain at i gannoedd o deuluoedd ymrwymo i wneud newidiadau bach yn eu ffordd o fyw i ostwng eu heffaith ar yr amgylchedd.

Daeth pob un o’r digwyddiadau i ben gyda pherfformiadau hudolus dan olau llusern gan grwpiau lleol fel Cymdeithas Ddrama a Cherddorol Ieuenctid Abertyleri yn y Met, aelodau Clwb Tôn yn Nowlais a band gwerin Caffe Celtaidd ym Mlaenafon. Roedd y dathliadau ym Mharc Penallta yn cynnwys gorymdaith llusern gyda 40 o lusernau angenfilod môr, yn creu cefnlen ysblennydd ar gyfer y digwyddiad.

Cafodd ffilm graffeg symudiad arbennig yn defnyddio celfwaith gan blant ysgol o bob rhan o’r ardal ei lansio yn y digwyddiadau. Cafodd y ffilm ei chreu yn ystod cyfres o sesiynau allgymorth lle bu plant yn gweithio gydag artistiaid proffesiynol ac arbenigwyr amgylchedd i ddysgu am effeithiau cynnydd mewn tymheredd dŵr ar greaduriaid y môr. Mae’r ffilm yn awr ar gael i’w lawrlwytho fel llun sgrin, yn defnyddio’r ddolen ddilynol https://files.fm/u/j5qszewu

Dywedodd Kate Strudwick, Rheolwr Prosiect Creadigol Celf ar y Blaen: “Mae gweithgareddau Awr Ddaear eleni wedi’n galluogi i gysylltu gyda nifer fawr o aelodau’r gymuned, yn defnyddio’r celfyddydau i godi ymwybyddiaeth o fater amgylcheddol pwysig. Bu’n galonogol gweld cynifer o deuluoedd yn ymrwymo i wneud gwahaniaeth ar gyfer y dyfodol. Rydym wrth ein bodd gyda’r ymateb cadarnhaol i ddigwyddiadau eleni ac edrychwn ymlaen at gynllunio gweithgareddau tebyg ar gyfer 2019!

Gwnaed dathliadau Awr Ddaear Celf ar y Blaen yn bosibl drwy bartneriaethau gyda’r sefydliadau dilynol: https://we.tl/a4GbSBYoZp
Aneurin Leisure, Ymddiriedolaeth Hamdden Merthyr Tudful, Ymddiriedolaeth Elusennol Canmlwyddiant Stephens a George, Rhwydwaith Rhieni Merthyr Tudful, Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili, Tîm Cefn Gwlad Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili, Rhwydwaith Rhieni Caerffili a WWF.

Cynhyrchwyd y llun sgrin y gellir ei lawrlwytho gan Gelfyddydau Cymunedol Breaking Barriers.

Lluniau gan Mark Lewis

WWI

Mae pobl ifanc o Fwrdeistref Sirol Caerffili wedi creu cerfluniau i goffau’r Rhyfel Byd Cyntaf. Cafodd y celfweithiau eu cynhyrchu yn ystod prosiect deuddeg wythnos a drefnwyd mewn partneriaeth rhwng Celf ar y Blaen a Thîm Hyb Gwasanaethau Ieuenctid Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili.

Cafodd y celfweithiau eu greu gan bobl ifanc o grwpiau Hyb Gorllewin Canol y Cymoedd a Basin Caerffili Parc Lansbury. Cafodd y ddau grŵp eu hysbrydoli gan ganmlwyddiant y Rhyfel Byd Cyntaf a gwnaethant benderfynu gwneud cofebion i gofio am y rhai yr oedd y gwrthdaro wedi effeithio arnynt.

Yn ystod y prosiect, dysgodd pobl ifanc fwy am y Rhyfel Byd Cyntaf drwy gymryd rhan mewn ymweliad ymchwil i’r Amgueddfa Rhyfel Ymerodrol, Llundain. Hybodd y grwpiau eu sgiliau creadigol drwy weithio gydag artistiaid proffesiynol i ymchwilio gwahanol ddulliau celf, yn cynnwys collage ac argraffu mono gyda Rhian Anderson a dweud stori a pherfformiad gyda Mike Church.

Yn dilyn cyfnod o ymchwil creadigol, bu’r bobl ifanc yn gweithio gyda’r artist arweiniol Cindy Ward i wneud a dylunio eu cerfluniau. Mae’r ddau grŵp wedi dehongli eu canfyddiadau mewn gwahanol ffyrdd i gynhyrchu dau ddarn unigryw o gelf coffa; gyda grŵp Parc Lansbury wedi eu hysbrydoli gan helmedau cuddliw a beintiwyd gyda llaw a grŵp Gorllewin Canol y Cymoedd yn dewis creu amlinell copr o filwr o’r Rhyfel Byd Cyntaf.

Cafodd y bobl ifanc hefyd gyfle i weithio am achrediad Gwobr Celfyddydau Ymchwilio fel rhan o’r prosiect.

Lansiwyd y cerfluniau mewn digwyddiad cyflwyno yn Amgueddfa Tŷ Weindio, Tredegar Newydd lle cawsant eu harddangos drwy gydol gwyliau’r Pasg. Caiff y celfweithiau wedyn eu symud i Ganolfan Gymunedol y Fan a Chanolfan Hamdden Markham.

Dywedodd Deb Greenway, gweithwraig ieuenctid: “Mae’r bobl ifanc a gymerodd ran wedi cael cymaint o fudd o’r prosiect, maent wedi medru dysgu mwy am ran bwysig o’n hanes mewn ffordd ddiddorol a chreadigol. Mae dangos y cerfluniau yn ein hamgueddfeydd lleol wedi galluogi llawer o aelodau’r gymuned i weld y gwaith a gwerthfawrogi talentau ein pobl ifanc”.