Prosiect Pont: A Canllaw i Athrawon

Mae Prosiect Pont yn gydweithrediad rhwng mudiadau yng Nghymru a’r Eidal.
Mae’r tîm yn cynnwys:

YR EIDAL – Associazione Culturale TwLetteratura / Betwyll, Espaci Occitan a Bepart
CYMRU – Celf ar y Blaen, Menter Iaith Caerffili a Storïwr Tamar Eluned Williams

Mae’r prosiect yn defnyddio chwedlau o ddwy wlad i gynyddu mwynhad o ddarllen, cael hwyl gyda’r testun a chysylltu gyda darllenwyr eraill. Mae’n cynnwys 4 iaith, dull ddarllen defnyddiwr cyfeillgar ac ap/rhaglen (am ddim). Y cynllun yw ffocysu ar 2 chwedl fer wahanol pob wythnos am dair wythnos.

Rydym yn argymell yn gryf i athrawon lawrlwytho’r ap ac arbrofi gyda’r adnoddau eu hunain gyntaf er mwyn creu’r profiad gorau ag sy’n bosib ar gyfer y disgyblion.

Y Ddull TwLetteratura – Help Pobl Ifanc syrthio mewn cariad gyda darllen
Mae hwn yn cynnwys darllen darn byr o ysgrifen gyda’n gilydd (mewn dosbarth neu ar-lein) ac yn syml creu a rhannu sylwadau am beth maen nhw wedi darllen. Mae’r dull yn gofyn i gyfranwyr dilyn amserlen sydd ddim rhaid darllen darnau mawr o destun ar un tro, yn hytrach yn arafu’r broses ac yn gadael i’r darllenwyr ystyried beth maen nhw wedi darllen. Does dim rhaid iddyn nhw wneud llawer o ysgrifennu – mae ond yn gofyn iddyn nhw greu sylwadau byr llai na 140 llythyren/nodau (ni’n galw nhw’n “twyliau/twyls”) Nhw’n gallu creu gymaint maen nhw eisiau , dim ond fod nhw yn cael ei ysbrydoli gan yr hyn maen nhw wedi darllen, gallent nhw wneud sylw ar unrhyw ran o’r testun sydd o ddiddordeb iddyn nhw.
Mae hwn yn ffordd newydd o gyflwyno crynodebau a thechnegau darllen trylwyr/dwfn – y gwahaniaeth mawr yw y gallent nhw wneud trwy ap sydd wedi cael ei chreu yn arbennig.

Yr Ap Darllen Betwyll
Mae’r ap am ddim i lawrlwytho ac yn gweithio ar ffonau symudol a thabledi (ond nid ar PC neu liniaduron) Rydym yn rhagweld y prosiect yma fel rhywbeth lle mae plant yn gallu ymgysylltu wrth ymyl ei rhieni gyda ffôn clyfar (neu dabled)

Sut mae’n gweithio
Unwaith mae’r ap wedi lawr lwytho, mae defnyddwyr yn cael neges i gofrestru. Mae hwn yn creu e-bost gyda chyfrinair ar gyfer y tro nesaf chi’n mewngofnodi (gall hwn cael ei newid yn hwyrach ymlaen trwy glicio ar icon ‘settings’ yn y cornel de o’r uchaf yn yr adran proffil) Mae’r tudalen blaen yn rhestri tiwtorial ac yn arddangos prosiectau cyfredol – cadw sgrolio i ffeindio Prosiect Pont. Pryd mae hwn yn cael ei thapio, mae’n dangos 6 stori i gyd – 2 stori am bob wythnos o’r 3 wythnos. Pryd ti’n agor tudalennau testun, symud eich bys o de i’r chwith ar y sgrin nes bod ti’n ffeindio’r iaith chi eisiau. (Mae pob un mewn pedwar iaith).
Gallwch hefyd ffeindio cyfarwyddiadau Betwyll trwy ddilyn y dolenni yma (mae’r ail un yn ganllaw wedi ei chreu gan blant Ysgol Trelyn) https://www.betwyll.com/

Y Straeon
Mae’r prosiect yma wedi selio ar chwe chwedl: tri o Gymru a tri o ardal yng Ngogledd Yr Eidal lle maen nhw’n siarad iaith o’r enw Occitaneg. Mae Prosiect Pont yn dathlu treftadaeth ddiwylliannol a dwyieithrwydd o’r ddwy ardal ac mae’r straeon yn ymddangos mewn pedwar iaith wahanol. Saesneg, Cymraeg, Eidaleg ac Occitaneg. Mwy am Occitaneg isod!
Mae’r straeon yn cael ei drefni mewn parau (un o Gymru ac un o’r Eidal) yn rhannu’r un thema debyg: Wythnos 1 Tylwyth Teg, Wythnos 2 Metamorffig (trawsnewid) creaduriaid, Wythnos 3 Dreigiau a Diafoliaid. Mae bob stori yn llai na 2 tudalen A4 o hyd i ddarllen ac rydym yn awgrymu bod chi’n dilyn pâr o straeon yr wythnos dros y cyfnod o’r tair wythnos.
Beth sydd yn digwydd os yw’r ddyfais ddim yn cefnogi Betwyll?
Mae Technoleg Ddigidol gyda’i heriau. Os dyw e ddim yn gweithio, peidiwch â phoeni. Er bod y bobl ifanc rydym wedi gweithio gyda gwir yn mwynhau cael mynediad at lyfrau/testunau trwy Betwyll, mae’r prosiect yn gallu gweithio cystal trwy ddefnyddio copïau caled o’r testun ac ysgrifennu sylwadau (“twyliau”) ar bapur grid. Mae’r rhain wedi atodi.

Y Straeon ar Fideo:
Mae’r straeon i gyd wedi’i recordio fel perfformiad gan storïwr proffesiynol, Tamar Eluned Williams (yn fersiynau Saesneg a Chymraeg) a bydd ar gael i wylio ar Youtube. Gallwch gwylio y perfformiadau trwy sianel Youtube Celf ar y Blaen. Wythnos 1 Tylwyth Teg, Wythnos 2 Metamorffig, Wythnos 3 Dreigiau a Ddiafoliaid *Mae’r patrwm 3 wythnos o ddarlledi’r straeon yn cael ei ailadrodd tan fis Medi

Gwneud e’n fwy o hwyl
Gall athrawon cyflwyno sialensiau dyddiol ychwanegol, er enghraifft, ysgrifennu sylwadau:
⦁ fel crynodeb o’r stori
⦁ mewn penillion
⦁ fel erthygl papur newydd
⦁ fel bod nhw’n cyfeirio at un o’r cymeriadau
⦁ heb ddefnyddio’r llythyren E
Falle chi eisiau creu casgliad o sylwadau gorau neu wobrwyo.

Dysgu mwy am Occitan:
Yn amseroedd canoloesol roedd Occitaneg arfer cael ei ddefnyddio ar draws Ffrainc a gwledydd ymylol cyn cael ei ddisodli gan Ffrengig Normanaidd. Mae’n cymryd ei enw o’r ffordd o ddweud ydy/ie (“Oc” yn hytrach na “Oui”) a dal yn cael ei siarad gan o gwmpas 1.5 miliwn o bobl, y mwyafrif yn ardaloedd Languedoc o Ffrainc ac mewn rhannau Sbaen ac Yr Eidal. Roedd e’n iaith gyntaf Brenin Richard Lionheart a brawd Brenin John (wedi ei ddysgu gan ei fam Eleanor o Aquitaine). Os ydych ddosbarth eisiau dysgu sut i ddweud rhywbeth yn Occitaneg , rydym wedi recordio brawddegau syml gallent nhw drio. Am fwy o fanylion cysylltu kate.strudwick@head4arts.org.uk

Llyfrau Arall: Byddwch yn gweld bod yna testunau gwahanol ar gael trwy Betwyll – mae croeso gennych chi drio nhw hefyd (e.e.Alice Adventures in Wonderland) Mae hefyd prosiect cudd wedi selio ar lyfr “Rygbi Zombis” Dan Anthony a gallwch ond cael mynediad trwy gais i Head4Arts (am resymau hawlfraint), a gallwn ni threfni eich bod yn medru darllen y llyfr hwn hefyd. Mae’r llyfr yma ar gael yn Saesneg a Chymraeg.

Dolenni Pwysig (adnoddau):
Facebook Celf ar Y Blaen https://facebook.com/head4arts/
YouTube Celf ar y Blaen https://www.youtube.com/user/head4arts1
Ap Betwyll https://www.betwyll.com/

Spread the love